Ovim završavamo listu najvažnijih arheoloških nalaza u protekloj deceniji koju je načinio Mladi bosanskohercegovački naučnik, magistar antičke historije Goran Popović u cilju promocije naučnih otkrića. Zahvaljujemo se kolegi što je odabrao naše Udruženje kao podobnu platformu za upoznavanje šire javnosti sa ovim otkrićima.

Na 1. mjestu liste najznačajniji arheoloških otkrića u prijethodnoj deceniji nalazi se kasnoantička vila sa podnim mozaicima iz Skelana.
Na postojanje ostataka građevine sa oslikanim zidovima i mozaicima prvi je ukazao Ćiro Truhelka 1891. godine. Tokom izgradnje zemljoradničke zadruge, 1946. godine otkopan je dio mozaika, koji su tom prilikom devastirani. Lokalni nastavnik istorije otkopao je dio mozaika 60-ih godina prošlog vijeka, ali su oni ponovo prekriveni zemljom. Proces otkopavanja i prekrivanja ponovljen je i 2008. godine. Rimski mozaici u Skelanim ponovo su ugledali svjetlost dana 2014. godine, kada je novim arheološkim istraživanjima utvrđeno da pomenuti podni mozaici pripadaju jednon impozantnoj rimskoj urbanoj vili.
Rimska vila je pravougaonog oblika, dužim stranama orijentisana u pravcu sjeveroistok – jugozapad. Otkriveni dio vile je dimenzija 20,90 x 30,90 metara, dok se jedan dio i dalje nalazi neistražen. Debljina noseći zidova vile iznosi od 0,58 do 0,60 metara. Zidani su od pritesanog kamena i opeke povezane krečnim malterom. U pojedinim prostorijama otkriven je sistem podnog grijanja (hipokaust). Izgradnja vile može se okvirno datirati u period 3. i 4. vijeka.
U svim istraženim djelovima vile su potvrđeni tragovi fresko-slikarstva na zidovima. Od boja dominiaju bež, žuta, plava, zelena, crvena i crna. Pojedine prostorije bile su ukrašene mozaicima na kojima dominiraju motivi solomonovog čvora, kruga, kvadrata, svastike, bršljena, latica itd. Posebno je značajan djelimično rekonstruisan mozaik sa prikazom glave meduze sa krilcima.
Na osnovu pronađenih materijalnih ostataka može se osnovano pretpostaviti da se u Skelanima nalaze ostaci stambenog objekta imućnog stanovnika Rimske imperije.